Nedir Bu TAKS – KAKS

Son 5 yıllık süreç içinde hızlı bir gelişim gösteren gayrimenkul sektörünün de etkisiyle günlük basında daha sık yer almaya başlayan haberlerde karşılaştığımız kimi terimler, gayrimenkul, mimarlık ve inşaat sektöründeki çoğu uzmana tanıdık gelse de pek çok kişi için hala bir soru işareti.

İçinde bulunduğumuz dönemde özellikle kamu arazilerinin satışı ve kentsel dönüşüm haberlerinde bahsi geçen bu terimler ile gerekçelendirilen uygulamaların daha iyi anlaşılabilmesi adına ilgili 3194 Sayılı İmar Kanunu, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 2872 Sayılı Çevre Kanunu, 3030 Sayılı Kanun Kapsamı Dışında Kalan Belediyeler Tip İmar Yönetmeliği, İmar Planı Yapılması ve Değişikliklerine Ait Esaslara Dair Yönetmelik gibi yasal kaynakları ve Büyük Şehirlerimizde Sosyal ve Fiziksel Altyapının Bugünkü Durumu (Ö. Altaban, 1976), Altyapı Ekonomisinin ve Kentsel Kalkülasyonun ve Taşınmaz Değerlerin Saptanmasının İmar Planlarındaki Rolü (A. Açlar, 1981) başlıklı akademik yayınları araştırdık:

Genel Tanımlar
Yerleşme Alanı

Yerleşik (Meskun) Alan: Varsa üst ölçek plan kararlarına uygun olarak, imar planı ile belirlenmiş ve iskan edilmiş alandır.

Gelişme (İnkişaf) Alanı: Varsa üst ölçek plan kararlarına uygun olarak, imar planında kentin gelişmesine ayrılmış olan alandır.

Çalışma Alanları
Merkezi İş Alanı (MİA):
İmar planlarında yönetim, sosyo-kültürel ve ticari amaçlı yapılar için ayrılmış bölgedir. Bu bölgede büro, işhanı, gazino, lokanta, çarşı, çok katlı mağaza, banka, otel, sinema, tiyatro gibi sosyal kültürel tesisler, yönetimle ilgili tesisler, özel eğitim ve özel sağlık tesisleri ve benzeri yapılar yapılabilir.

Sanayi Bölgesi: İmar planlarında her türlü sanayi tesisleri için ayrılmış alanlardır. Bu bölge içerisinde amaca göre hizmet görecek diğer yapı ve tesisler de yapılabilir.

Sosyal ve Kültürel Altyapı Alanları
Özcan Altaban’ın “Büyük Şehirlerimizde Sosyal ve Fiziksel Altyapının Bugünkü Durumu” başlıklı kitabında “Kentsel ve kırsal, her türlü beşeri yerleşme biçiminde oturan nüfusun, sosyal gereksinimlerini karşılayan ortak kullanım alan ve yapılar” olarak tanımladığı, “Sosyal ve Kültürel Altyapı Alanları”, her türlü eğitim, kültür, eğlence, yönetim, güvenlik ve hizmet binaları ile, yeşil ve açık alanlardan oluşur.

İstanbul, Maçka Parkı
Fotoğraf: wowTURKEY

Teknik Altyapı Alanları
“Teknik Altyapı Alanları”, Ahmet Açlar tarafından “Çöp ve atıkların imhası, yol, su, kanalizasyon, elektrik, gaz gibi tesislerin tümü” olarak tanımlanır.

Mücavir Alan
İmar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti altına verilmiş olan alanlar” olarak tanımlanan mücavir alan sınırları, Belediye Meclisi ve İl İdare Kurulu kararına dayanarak vilayetler tarafından Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na gönderilir. Bakanlık bunları inceleyerek aynen veya değiştirerek tasdik etmeye veya değiştirilmek üzere iadeye yetkilidir.

Köyleri de kapsayabilecek bu alanın, ilgili belediye sınırına bitişik olması zorunluluğu yoktur. Mücavir alandan çıkarılma da aynı usule tabidir. Bakanlık gerekli gördüğü hallerde mücavir alana alma ve çıkarma hususunda resen karar verebilir.

Kamulaştırma
Devletin ve tüzel kişiliklerin kamu yararı gerekçesi ile kişilerin arazi veya taşınmazlarını bedel ödeyerek almasına “kamulaştırma” denir. Kamulaştırılan arazi veya taşınmazın bedeli ilgili devlet kurumu tarafından belirlenerek, mal sahibine teklif götürülür. Bedel üzerinde uzlaşmaya gidilmesi halinde yargı süreci başlar ve mahkeme tarafından tayin edilen uzman/uzmanlar tarafından yeni bir bedel belirlenir. Yine uzlaşmaya gidilememesi halinde, mülk sahibi tekrar dava açabilir.

Parseller ile İlgili Tanımlar
Parsel Cephesi:
Parselin üzerinde bulunduğu yoldaki cephesidir. Köşe başına rastlayan parsellerde geniş yol üzerindeki kenar, parsel cephesidir. İki yolun genişliklerinin eşit olması halinde dar kenar, parsel cephesidir.

Parsel Derinliği: Parsel ön cephe hattına arka cephe hattı köşe noktalarından indirilen dik hatların uzunluklarının ortalamasıdır.

Yapı Düzeni ile İlgili Tanımlar
Taban Alanı: Yapının parsele oturacak bölümünün yatay izdüşümünde kaplayacağı alandır. Bahçede yapılan eklenti ve müştemilat taban alanı içinde sayılır.

Yapı İnşaat Alanı (Brüt İnşaat Alanı): Bodrum kat, asma kat ve çatı arasındaki piyesler dahil yapının inşa edilen tüm katlarının toplam alanıdır. Işıklıklar, hava bacaları, saçaklar, bina dışında tertiplenen yangın merdivenleri hariç, ortak alanlar bu alana dahildir.


Yapı yoğunluğu ile yerleşme yoğunluğu TAKS ve KAKS arasında yakın bir ilişki vardır. TAKS’ın artması, yerleşme alanında; KAKS’ın artması ise yapı kat alanı ve nüfus yoğunluğunun artmasına neden olur.

Taban Alanı Kat Sayısı (TAKS): Taban alanının imar parseli alanına oranıdır.

Kat (İnşaat) Alanı Kat Sayısı (KAKS, Emsal): Yapı inşaat alanının imar parseli alanına oranıdır.

Yapı Yaklaşma Sınırı: Planda ve yönetmelikte belirtilmiş olan yapının komşu parsellere en fazla yaklaşabileceği sınırdır.

Bina Derinliği: Binanın ön cephe hattı ile arka cephe hattının en uzak noktası arasındaki dik hattın uzaklığıdır.

Bina Yüksekliği: Binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan mesafesidir. İmar planı ve yönetmelikte öngörülen yüksekliktir.

Ayrık Nizam: Hiç bir yanından komşu binalara bitişik olmayan yapı nizamıdır.

Blok Nizam:
İmar planı veya ilgili yönetmelikte cephe uzunluğu, derinliği ve yüksekliği belirlenmiş tek yapı kitlesinin bir veya birden fazla parsel üzerine oturduğu bahçeli yapı nizamıdır.

Bitişik Nizam:
Bir veya birden fazla komşu parsellerdeki binalara bitişik olan yapı nizamıdır.

Ortak Alanlar:
Binaların giriş holleri, ışıklıklar, hava bacaları, saçaklar, tesisat galerileri, açık ve kapalı merdivenler, yangın merdivenleri, asansörler, kalorifer dairesi, kapıcı dairesi, kömürlük, sığınak ve otopark gibi ortak kullanıma açık alanlardır.

Yoğunluk
Yoğunluk, brüt yerleşme alanına bağlı “brüt yoğunluk”, net yerleşme alanına bağlı “net yoğunluk” olmak üzere ikiye ayrılır.

Şangay Dünya’nın en yoğun nüfusa sahip kentlerinden biri
Fotoğraf: Overseas Property Mall

Brüt Yoğunluk: Bir hektar “brüt yapı alanı”na düşen nüfus sayısıdır. Brüt yapı alanı, imar parsellerinin tamamı ile bunların kendi kullanımları için gerektirdiği yeşil alanlar, kentsel sosyal donanım ve iç yolların alanları toplamıdır.

Net Yoğunluk: Bir hektar “net yapı alanı”na düşen nüfus sayısıdır. Net yapı alanı, belirlenmiş yol sınırları arasında kalan yapı adalarının net alanı, ya da böyle bir sınır belirlenmemiş ise mevcut yollar arasında kalan parsellerin alanları toplamıdır.

Planlar
A. Sosyo-Ekonomik Planlar
Kalkınma Planı
Devlet Planlama Teşkilatı tarafından hazırlanan bu planların ilki 1963 yılında onaylanarak uygulanmaya başlanmıştır. Kalkınma Planları ile, toplam yatırımlar ve harcamalar, ülkedeki talep durumu, tasarruf eğilimleri göz önüne alınarak hedeflenen büyümeye ulaşılmaya çalışılır. 5 yıllık bir süreci kapsayan Kalkınma Planları’nın onay yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ndedir.

Bölge Planı

Sosyo-ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerin gelişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılımını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planları, gerekli gördüğü hallerde Devlet Planlama Teşkilatı tarafından yapılır ya da yaptırılır.

İlki Marmara Bölgesi için geliştirilen Bölge Planları, 1963 yılından bu yana, dönemin koşullarında “bölgeselcilik” kavramıyla karıştırılması nedeniyle bir daha yapılmamıştır.

Stratejik Plan (1/200.000 – 1/100.000)
Kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren “Stratejik Plan”, 5018 sayılı Kanunu ile birlikte 5393 sayılı Belediye ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunları ile hazırlanır. Nüfusu 50.000’den fazla olan belediyelerin Stratejik Plan hazırlaması zorunludur.

B. Üst Düzey Fiziki Planlar
Metropoliten Alan Planı: Metropoliten alan sınırı belirlenmiş olan bölgenin gelecekteki nüfus yoğunluğu, çeşitli fonksiyondaki yerleşme alanlarını ve gelişme yön ve büyüklük ilkelerini, ana ulaşım sistemlerini, sosyo-ekonomik problemlerin çözümü gibi hususları gösteren diğer imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve bu raporla beraber bir bütün olan ve gereğinde uygulama hükümlerini ihtiva eden plandır.

Çevre Düzeni Planı:
“Ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plan” olarak tanımlanan Çevre Düzeni Planı, konut, sanayi, tarım, turizm, ulaşım gibi sektörler ile kentsel ve kırsal yapı ve gelişmeyle doğal ve kültürel değerler arasında koruma kullanma dengesini sağlayan arazi kullanma kararlarını belirleyen yönetsel, mekansal ve işlevsel bütünlük gösteren sınırlar içinde varsa bölge planı kararlarına uygun olarak yapılan, idareler arası koordinasyon esaslarını belirleyen 1/25.000, 1/50.000, 1/100.000, 1/200.000 ölçeklerde olan plan notları ve raporuyla bir bütün olan planı ifade eder.

İstanbul İl Çevre Düzeni Planı
Kaynak: İstanbul Metropoliten Planlama

Çevre Düzeni Planları, Kalkınma Planları ve Bölge Planları esas alınarak yapılan alt ölçekli 1/5000 Nazım İmar Planı, 1/1000 Uygulama İmar Planlarına esas teşkil etmektedir.

Plan hiyerarşisinde Çevre Düzeni Planından sonra gelen 1/5000 ve 1/1000 ölçekli Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planlarının İmar Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde Çevre Düzeni Planına uygun olması yasal bir zorunluluktur. Aykırı uygulamalar imar suçu işlenmesi anlamına gelmektedir.

Çevre Düzeni Planları’nı hazırlamak veya hazırlatmak, onaylamak, uygulanmasını sağlamak görevi Çevre ve Orman Bakanlığının yetki ve sorumluluğundadır.

C. Yerel Fiziki Planlar
Nazım İmar Planı
“Varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan” olarak tanımlanır.

1995 tarihli İstanbul Metropoliten Alan Alt Bölge Nazım Planı
Kaynak: İstanbul Metropoliten Planlama Merkezi

Bayındırlık ve İskan Bakanlığı’na verilen plan yapma, yaptırma, değiştirme ve resen onaylama yetkileri saklı kalmak kaydı ile, imar planları ile ilgili idarece doğrudan veya ihale suretiyle yaptırabileceği gibi İller Bankası Genel Müdürlüğü’ne yetki verilmesi suretiyle de yaptırılabilir.

1/5000 Nazım İmar Planı, belediye meclisine alındıktan sonra 1 ay askıda kalır. Kişiler bu süreç içerisinde Belediye Başkanlığı’na dilekçe ile başvurarak plana itiraz edebilir. Başkanlık askı süresi bittikten sonra 15 gün içerisinde dilekçeleri cevaplandırmalıdır. İtiraz Başkanlık tarafından kabul edilmediği takdirde, idari mahkemeye başvurulabilir. İdari mahkeme tarafından da itirazın reddedilmesi halinde Danıştay’a başvurulabilir. Yargı süreci devam ederken plan uygulaması devam eder.

Uygulama İmar Planı
“Tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan“ olarak tanımlanır.

Belediye ve mücavir alan sınırı içerisinde Belediye, belediye ve mücavir alan sınırı dışında ise Valilik tarafından hazırlanır. Uygulama İmar Planı’nı Belediye kendi planlama bürosunda yapabileceği gibi, ihaleye de sunabilir. Onanma şekli Nazım İmar Planı ile aynıdır.

Uygulama imar planlarının tamamı bir aşamada yapılabileceği gibi etaplar halinde de hazırlanabilir. Ancak bu durumda etap sınırlarının varsa nazım planlar üzerinde gösterilmiş olması gerekir. Uygulama imar planlarında, yapı adaları içinde imar parselleri düzenlenir ve bu planlar imar planlarının ayrılmaz parçasıdır. Nazım planlar üzeride gösterilen teknik ve sosyal alt yapı alanlarının konum ile büyüklükleri toplam standartların altına düşülmemek şartı ile uygulama planlarında değiştirilebilir.

D. Özel Amaçlı Planlar
Koruma Amaçlı İmar Planı

Bölge Koruma Kurulu tarafındann SİT alanı olarak tespit ve tescil edilen alanlardaki yapılaşma koşullarının belirlenmesi için hazırlanan bu planlar, SİT ilanından sonraki 2 yıl içerisinde ilgili Belediye tarafından hazırlanır ve onaylanmak üzere Bölge Koruma Kurulu’na gönderilir. Planın 2 yılda tamamlanamaması halinde ek süre verilebilir. Planların hazırlanma sürecinde ise “Geçici Yapı Koşulları” geçerlidir, bu koşullar SİT ilanının ardından ilgili belediye tarafından Koruma Kurulu’ndan da görüş alınarak 3 ay içerisinde belirlenmek zorundadır.

Tarihi Yarımada Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı
Kaynak: İstanbul Büyükşehir Belediyesi

Turizm Amaçlı İmar Planı
Turizm Amaçlı İmar Planları,Turizm Bakanlığı tarafından “Turizm Bölgesi”, “Turizm Alanı” ve “Turizm Merkezi” olarak belirlenen alanlar için hazırlanır. Turizm Amaçlı İmar Planı, Turizm Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü ya da ön izin alınarak şahıslar tarafından hazırlattırılır, uygulanması için ise her iki kurumun da onayı gerekmektedir.

Özel Çevre Koruma Bölgesi
Bakanlar Kurulu, ülke ve dünya ölçeğinde ekolojik önemli olan çevre kirlenmeleri ve bozulmalarına duyarlı alanları, tabii güzelliklerin gelecek nesillere aktarılması için gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi amacıyla, “Özel Çevre Koruma Bölgesi” olarak tespit ve ilan etmeye, bu alanlarda uygulanacak koruma ve kullanma esasları ile plan ve projelerin hangi Bakanlıkça yürütüleceğini belirlemeye yetkilidir.

E. Tamamlayıcı Planlar
İlave Plan
Planlama için ayrılan alanın yetersiz kaldığı, sınırı mevcut planlama sınırı ile bitişik olan alanlarda, esas plan kararlarıyla bütünleşmek koşulu ile 1/25.000, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli olarak hazırlanabilecek İlave Plan’ın onama yetkisi Belediye Meclisi’ndedir.

Revizyon Planı
Mevcut Nazım ve Uygulama İmar Planları’nın ihtiyaca cevap vermediği ve uygulamasının problem olduğu durumlarda, planın tamamı veya büyük bir kısmının plan yapım tekniklerine uyularak yenilenmesi sonucu elde edilen plandır.

Mevzii İmar Planı
Mevcut planların yerleşmiş nüfus için yetersiz kalması veya yeni yerleşim alanlarının kullanıma açılması gereğinin ve sınırlarının ilgili idarece belirlenmesi halinde, ilgili yönetmeliğin plan yapım kurallarına uyulmak üzere yapımı mümkün olan, yürürlükteki her tür ve ölçekteki plan sınırları dışında, planla bütünleşmeyen konumdaki, sosyal ve teknik altyapı ihtiyaçlarını kendi bünyesinde sağlayan, raporuyla bir bütün olan imar planıdır. Üst ölçekte alınan kararlara uymak zorundadır.

Gaziantep – Bozdağ Mevzii İmar Planı
Kaynak: Gaziantep Büyükşehir Belediyesi

İmar Planı Değişikliği
İmar Planları bulunan sosyal ve teknik alt yapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılamaz. Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için ise şu koşulların yerine getilmesi gerekmektedir:

1. İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik alt yapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık ve kuruluşların görüşü alınır.

2. İmar planındaki bir sosyal ve teknik alt yapı alanının kaldırılabilmesi ancak bu tesisin hizmet götürdüğü bölge içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir.

3. İmar planında yeni bir sosyal ve teknik alt yapı alanı ayrılması durumunda 1. bentdeki esaslara uyulur.

4. Plan müellifinin gerekçeli uygun görüşünün alınması şarttır.

İlgili yönetmelikte 4 farklı plan değişikliği tipi tanımlanmıştır:
TİP1 – Sosyal ve teknik alt yapı alanlarının kaldırılması
TİP2 – İnşaat Emsali ve Kat Yüksekliklerinin Arttırılması
TİP3 – Ulaşıma Yönelik Değişiklikler
TİP4 – Sosyal ve teknik alt yapı dışındaki alanlara yönelik değişiklikler

Plan Notları
Plan notları, planlarda belirlenen koşulları açıklayıcı, belirleyici ve bütünleyici niteliktedir. Planlar, plan notları ile bir bütündür. Plan notlarının herhangi bir istisnai durumda uygulanmaması şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırıdır.

Alıntı:

Yapı İnşaat Alanı (Brüt İnşaat Alanı): Bodrum kat, asma kat ve çatı arasındaki piyesler dahil yapının inşa edilen tüm katlarının toplam alanıdır. Işıklıklar, hava bacaları, saçaklar, bina dışında tertiplenen yangın merdivenleri hariç, ortak alanlar bu alana dahildir.
Kat (İnşaat) Alanı Kat Sayısı (KAKS, Emsal): Yapı inşaat alanının imar parseli alanına oranıdır.

KAKS hesabında kullanılan ‘Katlar Alanı(KA)’nın yapı inşaat alanı ile aynı olmadığını belirtmekte fayda var.
‘Katlar Alanı Hesabı’na Dahil Edilmeyen Alanlar’ 3194’te ‘Madde 2.04.07’de ve ek olarak farklı maddelerde de kısmi bilgiler şeklinde yer almaktadırlar.

Birkaç örnek vermek gerekirse;
– Bodrum katta yer alan otopark, sığınak alanları ile bazı teknik hacimler gibi ortak alanlar,
– İskan edilmeyen bodrum kat alanları,
– Yangın merdivenleri ve bunlara ait güvenlik holleri, kaçış holleri gibi ortak alanlar,
– İç bahçeler, kat bahçeleri,
– …
(Yine 2.04.07’de belirtilen bazı kriterlere göre bu türden alanların toplam yapı inşaat alanının belirli yüzdelerini geçmeyen kısımları emsal alanına dahil edilmezler.)

Yazan: Burcu Öztaşkın, Gül Keskin – Arkitera.com

100 milyon olamayacağız

Türkiye nüfusunun, nüfus artış hızı, kaba doğum hızı ve ölen kişi sayısındaki seyir dikkate alındığında 100 milyona ulaşması pek mümkün görünmüyor.

   Türkiye’de nüfus artış hızı 1990-2008 döneminde sürekli azalış gösterdi ve binde 17’den binde 11,7’ye kadar geriledi.

Nüfus artış hızı 2008 yılında ise binde 13,4’e yükseldi, ancak bu yükseliş devamlılık göstermedi ve 2009’dan itibaren nüfus artış hızı yine düşüş trendine girdi.
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) projeksiyona göre, 2011 yılı itibariyle binde 12,8 olarak hesaplanan nüfusa artış hızı, 2019’a gelindiğinde ilk kez binde 10’un altına düşecek. 2019’da Türkiye nüfusu binde 9,9’luk artış hızıyla 80 milyon 983 bin kişiye ulaşacak.

Nüfus artış hızı 2025 yılına gelindiğinde binde 7,7’ye gerileyecek. Bu tarihte Türkiye nüfusu 85 milyon 407 bin olacak.

TÜİK’in 2011-2025 nüfus artış hızı projeksiyonlarından baz alarak geleceğe yönelik yaptığı tahminlere göre, nüfus artış hızı 2033 yılına gelindiğinde binde 4,8’e, 2046 yılına gelindiğinde de binde 0,1’e gerileyecek ve 2046’ta Türkiye nüfusu 92 milyon 276 bin kişi olacak.

Benzer eğilim devam ederse, 2046’dan sonra ise nüfus artış hızı sıfırın altına düşecek ve nüfus azalmaya başlayacak. Nüfus artış hızı 2055’te binde eksi 3,2’ye, 2060 yılında ise binde eksi 5’e gerileyecek. 2060 yılında Türkiye nüfusu neredeyse 30 yıl önceki seviyesine dönecek ve 88 milyon 870 bin kişi olacak.
Kadın başına çocuk sayısı

TÜİK rakamlarına göre, 1990 yılında 2,93 olan toplam doğurganlık hızı (kadın başına çocuk sayısı) giderek azalıyor. Söz konusu rakam 1998’de 2,46’ya, 2000’de 2,38’e, 2010’da 2,11’e indi. Kadın başına çocuk sayısı, bu yıl ilk kez, nüfusun kendini yenilemesi için gerekli olan 2,1 çocuk sayısının altına ineceği ve 2,09 çocuk olacağı tahmin ediliyor. Uzmanlara göre, bu önemli bir eşik değer. Kadın başına çocuk sayısının 2,1’in altına inmesi, nüfusun belli bir zaman sonra (30-40 yıl) durağanlaşmaya, ardından azalmaya başlaması anlamına geliyor. TÜİK tahminlere göre, bu rakam 2022’de 2’ye, 2025’de ise 1,97’ye düşecek.
Kaba doğum hızı azalıyor, ölümler artıyor 

Nüfusun gelecekte ne kadar olacağına dair önemli hesaplama kriterlerden biri olan kaba doğum hızı da giderek azalıyor. 1990 yılında binde 24,1 olan kaba doğum hızı, 2001 yılında binde 20’ye, 2011 yılında ise binde 17,3’e geriledi.

TÜİK tahminlerine göre söz konusu rakam, 2018’de binde 15,8’e, 2023 yılında binde 14,8’e ve 2025 yılında da binde 14,4’e düşecek. Kaba doğum hızındaki bu seyir 35 yılda neredeyse binde 10 puanlık bir azalışa tekabül edecek.

Ölen kişi sayısı da her yıl artıyor. 1990 yılında 392 bin kişi olan ölüm sayısı, 2010 yılında 459 bine çıktı. Ölen kişi sayısının 2016 yılında 500 binin, 2025 yılında da 600 binin üzerine çıkacağı tahmin ediliyor.

2011-2060 döneminde ülkenin yıl ortası nüfusu ve nüfus artış hızı şöyle;

Nüfus
Yılortası Artış
Nüfus Hızı
Yıl (Bin) (Binde)
2011 73950 12,80
2012 74885 12,50
2013 75881 11,80
2014 76707 11,70
2015 77601 11,40
2016 78478 11,10
2017 79337 10,80
2018 80173 10,20
2019 80983 9,90
2020 81778 9,70
2021 82558 9,40
2022 83328 9,10
2023 84053 8,30
2024 84741 8,00
2025 85407 7,70
2026 86034 7,3
2027 86633 7,0
2028 87206 6,6
2029 87750 6,2
2030 88266 5,9
2031 88753 5,5
2032 89210 5,2
2033 89637 4,8
2034 90033 4,4
2035 90398 4,1
2036 90732 3,7
2037 91034 3,3
2038 91304 3,0
2039 91541 2,6
2040 91746 2,2
2041 91918 1,9
2042 92056 1,5
2043 92161 1,1
2044 92233 0,8
2045 92271 0,4
2046 92276 0,1
2047 92247 -0,3
2048 92184 -0,7
2049 92088 -1,0
2050 91959 -1,4
2051 91796 -1,8
2052 91600 -2,1
2053 91371 -2,5
2054 91109 -2,9
2055 90815 -3,2
2056 90489 -3,6
2057 90131 -4,0
2058 89741 -4,3
2059 89321 -4,7
2060 88870 -5,0

www. cumhuriyet.com.tr                 11 Haziran 2011

Lüksün İstanbul’daki 19 adresi

Özellikle lüks konut projelerine olan büyük talep, bu projelerde son yıllarda tam bir patlamaya yol açtı. Fiyatları 7.5 milyon doları aşan bu projelerdeki rezidans ya da konutlar neredeyse peynir ekmek gibi satılıyor.

İstanbul’da üst gelir gruplarını hedefleyen villadan apartman katına 19 projenin fiyatlarını ve özellikleri…

hurriyetemlak.com

 

Anthill Residence

Ant Yapı’nın Mayıs 2008 ayında inşaatına başladığı ve 24 ayda tamamladığı Boğaz-Haliç-Marmara manzaralı Ahthill Residence’da, 1+1’den 5+1’e kadar alternatif dairelerde fiyatlar 283 bin dolar ile 1 milyon 588 bin dolar arasında değişiyor. 54 katlı iki kule halinde inşa edilen ve 40 ve 54’üncü katları arasında loft dairelerin yer aldığı projenin yüzde 75’i satıldı.

150 bin metrekarelik bir alanda inşa edilen ve daire teslimlerinin başladığı projede çocuk oyun alanları, fitness salonu, sauna, Türk hamamı, restoran, kafe, toplantı salonları, buhar odası, squash, açık-kapalı spor sahaları, kapalı mekan kayak pisti,mini golf, basketbol-voleybol sahası, çocuk oyun kulübü gibi sosyal tesisler yer alacak.

İstanbul Sapphire

Kiler GYO’nun Levent’te yatırımını gerçekleştirdiği İstanbul Sapphire, 261 metre ve 56 kat yüksekliğiyle Türkiye ve Avrupa’nın en yüksek binası. Rezidans ve alışveriş merkezi olarak inşa edilen projede İstanbul’un ilk Seyir Terası’na ev sahipliği yapacak. 20 farklı tipte toplam 187 rezidansın olduğu İstanbul Sapphire’de dairelerin büyüklükleri 120 ile 750 metrekare arasında değişiyor.

Toplam 250 milyon dolar maliyetle yapılan projede daire fiyatları 1 milyon ile 7.5 milyon dolar arasında değişiyor. İstanbul Sapphire’de double facade sistemi sayesinde enerjiden yüzde 30 oranında tasarruf sağlanıyor ve dışarıdan gelen doğal havanın da kullanılması (sirkülasyonu) binada yaşayanlar için tamamen doğal bir ortam sunuyor.

Zorlu Center

Zincirlikuyu’da yükselen ve satışa çıkacağı gün merakla beklenen Zorlu Center projesi, 2012 yılında tamamlanacak. Metrekare fiyatları 15 bin Euro’dan başladığı söylenen proje, lükste de sınırları zorlayacak. 620 bin metrekarelik inşaat alanında performans sanatları merkezi, otel, iş merkezi, alışveriş merkezi ve rezidansların olacağı Zorlu Center’ın konut bölümünde ise, Kule Rezidans ve her evin kendine ait bahçesinin bulunduğu Bahçe Rezidans seçenekleri yer alacak.

Mimari Projesi Emre Arolat ve Tabanlıoğlu’na ait olan projede performans sanatları merkezi, otel, iş merkezi, alışveriş merkezi ve rezidanslar yer alacak. Proje 2008 Cityscape Dubai Architectural Awards yarışmasında jüri özel ödüllerinden ‘En İyi Planlanmış Proje’ ödülünü almaya hak kazanmıştı.

Trump Towers

Emlak Kralı Donald Trump ve Doğan Holding bünyesindeki D-Yapı İnşaat ortaklığıyla Şişli’de yapımı süren Trump Towers, 37 ve 39 katlı iki kuleden meydana geliyor. Projede 80’e yakın farklı metrekarelerde 204 rezidans ve 5 katlı alışveriş merkezi bulunuyor. Alanları 200 metrekareden başlayıp; 2 bin metrekareye kadar çıkan ofis seçeneklerinin de yer aldığı projenin 2011 Ocak’ta teslim edilmesi planlanıyor.

Proje, eski İstanbul’dan Üsküdar’a, Beylerbeyi’nden Rumeli Kavağı’na kadar İstanbul manzarası sunuyor. Projedeki 114 metrekarelik rezidans daireler 550 bin dolar, 260 metrekare büyüklüğündeki rezidans daireler ise 2 milyon 500 bin dolardan satışa sunuldu.

Maçka Residences Interior Design by Armani/Casa

Astaş Gayrimenkul’ün dünyanın en önemli ve ünlü tasarımcılarından İtalyan Giorgio Armani’yle geliştirdiği lüks konut projesi Maçka Residences Interior Design by Armani/Casa Maçka’daki toplam 7 bin 300 metrekarelik arsa üzerinde yükselecek. Armani’nin tasarladığı dünyadaki dört projeden biri olma özelliğine sahip Maçka Residences Interior Design by Armani/Casa, 3 bina ve 170 daireden oluşuyor.

Mayıs 2010 tarihinde satışa sunulan proje, ayrıcalıklı lokasyonu, Boğaz, Adalar, Tarihi Yarımada, Sarayburnu ve Yalova tepelerine uzanan manzarasıyla da iddialı. 2012 yılı Nisan ayında tamamlanması planlanan projenin yüzde 70’i satılmış durumda. Tamamlandığında yaklaşık 400 milyon dolarlık bir yatırım değerine ulaşacak projede, satışta bulunan dairelerin metrekare fiyatları ise 10 bin dolar ile 16 bin dolar arasında değişiyor.

My World Europe

Başakşehir-Ayazma’da, Atatürk Olimpiyat Stadına komşu yaklaşık 200 dönümlük bir arazi üzerinde inşa edilecek olan My World Europe, bölgedeki nitelikli konut ihtiyacını karşılayacak. Toplam yatırım bedeli 400 milyon lira olarak açıklanan My World Europe, TEM otoyoluna cephesi ve Metro bağlantısıyla bölgedeki tüm işyerleri, sanayi ve yerleşim yerlerine bulunmaz bir ulaşım kolaylığı sağlıyor. My World Europe; Golf Residence, Arena Residence ve Pool Residence olarak adlandırılan 3 ayrı tipte, toplam 17 blok ve 3060 daireden oluşuyor.

Daire fiyatlarının 143 bin liradan başladığı ve 782 bin liraya kadar çıktığı proje Ayazma bölgesinde yaşam ve yatırım amacı ile konut satın alabilecek kitlenin tüm ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde tasarlandı. My World Europe projesinin en önemli özelliklerinden biri de kojenerasyon sistemiyle kendi elektrik ihtiyacını karşılayabilecek. Bu sistemle proje sakinleri elektriği yüzde 20 indirimli kullanacak.

West Blocks

Bilgili Holding, W İstanbul ve Akaretler Sıraevler gibi yarattığı lüks yaşam alanlarının yanı sıra kuvvetli estetik çizgisini West Blocks projesiyle konuta da taşıdı. Büyükçekmece Alkent Mahallesi’nde inşa edilen West Blocks projesi; şehrin karmaşasından kopmak isteyenlere göre birinci sınıf malzemelerle dizayn edilmiş. Toplam 22 bin 550 metrekare arsa üzerine inşa edilen West Blocks, 288 konuttan oluşuyor. 15 katlı 3 adet blok, ofis alanları ve 4 mağazanın yer aldığı projede bir de ticaret merkezi bulunuyor.

Göl ve deniz manzaralı proje, 7 tip daire 10 farklı plandan oluşuyor. West Blocks’da seçenek olarak 82-88 metrekarelik 1+1 daireler, 105-176 metrekarelik 2+1 daire ve dubleksler, 189-206 metrekare 3+1 daireler, 381 metrekare 4+1 Penthouse’lar ve 395 metrekare 5+1 Loft’lar bulunuyor. Konumlarına ve büyüklüklerine göre 120 bin ile 940 bin lira arasında satışa sunulan dairelerin teslim tarihi Haziran 2012.

Dap Royal Center

Maltepe’de iki kule halinde inşa edilecek Dap Royal Center, Şubat 2013 tarihinde teslim edilecek. Tüm DAP projelerinde olduğu gibi yine “su” ile desteklenen konsept 4 bin metrekarelik dev bir göletin içinde yükseliyor. İki blok arasının kayıkla gidilebildiği gölet, iskelesi, ahşap köprüsü, taşlar, çakıllar ve fıskiyelerin yanında etrafını çevreleyen bitkilerle doğal ve mimari unsurların bir araya geldiği bir yaşam alanı yer alıyor. Büyüklükleri 60 ila 260 metrekare arasında değişen 210 adet rezidans dairelerin metrekare fiyatları ise 3 bin 500 ile 6 bin 500 liradan satışa çıkıyor.

Toskana Vadisi Evleri

Emaar Türkiye tarafından Büyükçekmece’de inşa edilen Toskana Vadisi Evleri, 1.7 milyon metrekarelik bir alanda inşa ediliyor. Toplam yatırım bedeli 700 milyon dolar olarak açıklanan proje, 12 farklı tipte toplam 540 lüks villa, ikiz villa ve Toskana dairelerinden oluşuyor. 4 fazda bitirilecek projenin birinci fazı tamamlandı ve yaşam başladı.

Bugünlerde inşaatına başlanacak ikinci fazı ise 2011’de tamamlanacak projede yer alan konutların fiyatları ise 450 bin dolardan başlayıp, 3 milyon dolara kadar çıkıyor. Mimarlığını ABD merkezli JZMK California ve Türk mimar Ahmet Erdinç yönetimindeki AE Mimarlık’ın üstlendiği Toskana Vadisi Evleri’nin peyzaj mimarisi İtalya’nın Toskana Bölgesi gezilip, ilham alınarak oluşturuldu.

Middleist Konutları

Ortadoğu Grup tarafından İstanbul’un gözde merkezlerinden Şişli’de hayata geçirilen Middleist Konutları, 40 bin metrekarelik bir alan üzerinde inşa ediliyor. 2008 yılında yapımına başlanan Middleist konutları, 4 blok ve toplam 182 daireden oluşuyor. Projede 126 metrekareden 216 metrekareye kadar altı farklı büyüklükte üçü dubleks, üçü normal kat seçenekli alternatifler var.

585 bin lira 850 bin lira arasında değişen konutlardan 136’sı satıldı. Sosyal imkanlarıyla konaklayanlara pek çok fırsatı bir arada sunan ve oturumun başladığı projede 182 daireden 46’sı ise alıcısını bekliyor. Projenin merkezde olması Avrupa’nın en büyük adliye sarayına yakın olması nedeniyle yatırım amaçlı alımlar için de cazip.

Dumankaya Cadde

Anadolu Yakası’nın önemli merkezlerinden birisi haline gelen Kurtköy’ün en merkezinde 3 caddenin kesiştiği bir noktada yer alan Dumankaya Cadde, 80 milyon TL’lik yatırım değerine sahip. 303 rezidans konutları ve home ofis ile 49 alışveriş alanından oluşan Dumankaya Cadde’de 10’ar katlı 3 blok yer alacak. Blokların altında ve yaşam merkezinin iç avlusunda çeşitli alışveriş birimleri ve kafeteryalar bulunuyor. 13 bin metrekarelik bir arazide yükselen projede fiyatlar ise, 128 bin lira ile 397 bin lira arasında değişiyor.

Satışların devam ettiği Dumankaya Cadde’de ön satışların başladığı 10 Ağustos’tan bu yana dairelerin yüzde 50’si satıldı. 2010’da 7 farklı projede 3 bin 405 dairenin satışına başlayan Dumankaya, lansmanları yapılan Dumankaya Dizayn, Modern, Adres Lobi ve Dumankaya Cadde projeleri haricinde, Gizli Bahçe bölgesinde iki ve son olarak Kurtköy bölgesinde de bir projenin daha satışlarına başlayacak. Aralık 2010’da başlayacak proje Mayıs 2013’te teslim edilecek.

İstanbul Sarayları

Sinpaş GYO’nun Küçükçekmece’de inşa ettiği ve İstanbul Boğazı’nı yeniden yorumladığı Bosphorus City’ye komşu, İstanbul Sarayları projesinin lansmanı Mart ayında yapıldı. Yüzyıl sonrasının tarihi eserlerini oluşturma vizyonuyla geliştirilen İstanbul Sarayları, şehre yüzyıllar boyu hükmeden saraylardan ve çevresindeki semtlerden esinlenilerek modern mimariyle yeniden yorumlandı.

İstanbul Sarayları projesinde büyüklükleri 75 metrekare 1+1 ‘den, 426 metrekare 6 +1’e kadar 62 farklı ev seçeneği bulunuyor. Fiyatların 236 bin 619 liradan başlayıp 2 milyon 824 bin 975 liraya kadar çıktığı proje, 119 bin 500 metrekarelik bir alan üzerinde inşa ediliyor. Eylül 2013 tarihinde teslim edilmesi planlanan İstanbul Sarayları; TEM, E-5 ulaşımları ve raylı sistemlerin merkezinde yer alıyor. Atatürk Havaalanı’na ise sadece 10 dakika mesafede.

Lagün

Sinpaş GYO tarafından İstanbul Samandıra’da, Mart 2007’de yapımına başlanan projede, toplam 178 bin metrekarelik alanda, 4 etaptan ve 515 konuttan oluşan teras bahçe ev, bahçeli ev ve müstakil villa seçenekleri ile yepyeni bir yaşam alanı sunuluyor. 29 dev lagünden oluşan Lagün Projesi su kenarı bitkileri ile birlikte yaklaşık 70 bin metrekarelik yeşil alana sahip.Su bitkileri, balıklar ve faydalı bakterilerle suyun temizlenmesi sağlanarak, kendi içinde bir ekosistem oluşturan Lagün projesindeki göletler doğal yaşamın bir parçası olarak tasarlandı.

25 bin metrekarelik alanıyla Avrupa’nın en büyük biyolojik göleti özelliğine sahip olan Lagün projesi, her biri göl manzaralı müstakil villalar, bahçeli ve teras evler olmak üzere büyüklükleri 209 ile 749 metrekare arasında değişen 5 farklı mimaride, 9 farklı büyüklükte ev tipinden oluşuyor. 1. ve 2. etapta yaşamın başladığı, 3 ve 4. etabın Aralık ayında teslim edileceği, 515 konutluk projede fiyatlar 560 bin 500 liradan başlıyor.

Varyap Meridian

Varyap tarafından Batı Ataşehir’de TOKİ ve Emlak Konut GYO ile hasılat paylaşımı modeliyle hayata geçirilen Varyap Meridian’da 28 ile 60 toplam 6 kule ve 3 adet alçak katlı ticari blok yer alıyor. Toplam 107 bin metrekarelik bir alana yayılan proje, bin 500 konut, 5 yıldızlı otel, iş merkezi, ticaret ve sosyal alanlardan oluşuyor. 2011 sonunda yaşamın başlayacağı ve 396 bin metrekare inşaat alanına sahip olan Varyap Meridian’da dairelerin büyüklüği ise , 43 ile 243 metrekare arasında değişiyor.

Extensa Bomonti

Tek Blok’tan oluşan Extensa Bomonti Apartman projesinde toplam 92 daire ve 9 mağaza yer alıyor. Extensa Bomonti Apartman’ın en belirgin özelliği şehir merkezinde yer alan birçok projenin aksine düşey değil yatayda gelişmiş bir proje olması. Zemin kat üstünde 5 normal ve bir çatı kattın yer aldığı Extensa Bomonti Apartman’da 64 ile 277 metrekare arasında değişen büyüklüklerde ve tiplerde tasarlanan konutlar; stüdyo daireden 3+1’e kadar farklı gereksinimlere yanıt verecek şekilde tasarlandı.

Geçtiğimiz temmuz ayında inşaatına başlanan projenin ev sahiplerine 2011 sonunda teslim edilmesi planlanıyor. Yüzde 50’si satılan projede, satış fiyatları metrekaresi 3 bin 750 ile 4 bin 750 dolar arasında değişiyor.

Akasya Acıbadem

Saf Gayrimenkul tarafından geliştirilen proje Akasya Koru, Akasya Göl ve Akasya Kent olmak üzere 3 etaptan oluşuyor. Toplam 182 bin mtrekarelik bir arazi üzerine inşa edilen, proje 1600 konuttan oluşuyor. Toplamda bin 583 konut ve 300 mağazanın olduğu projede Akasya Koru’nun teslim tarihi Mayıs 2011, Akasya Göl’ün teslim tarihi Aralık 2011 ve Akasya Kent’in teslim tarihi ise 2013 olarak belirlendi.

Acıbadem projesinin ilk etabı olan Akasya Koru’da toplam 430 konut, Göl etabında ise 458 konut yer alıyor. Yakında satışa çıkacak Kent etabı ise, 40 katlı bir kule ve 18 katlı yatay bloktan oluşacak. 40 Katlı kulenin ilk 25 katı home-office olarak satışa sunulacak. Yatay bloklar ise kat bahçeli ve teras seçenekli olacak.

Selenium Panaroma

Aşçıoğlu İnşaat’ın Gayrettepe’de yer alan Selenium Panorama Projesi 3 bin 500 metrekarelik bir alan üzerine kurulu. 24 katlı tek rezidans bloğu şeklinde inşa edilen ve 82 konuttan oluşan projede daire büyüklükler ise 80 ile 476 metrekare arasında değişiyor.

(2+1) 158 metrekare ve (4+1) 476 metrekare Penthouse dubleks dairelerin yer aldığı Selenium Panaroma’da son 10 kattaki konut fiyatları 800 bin dolarla 5 milyon dolar arasında değişiyor. Uğurböceği dizaynıyla özel bir mimariye sahip olan projenin cephesi ise boydan boya cam olarak tasarlanmış. Proje rezidans olmasına rağmen, her dairenin boğaz manzaralı, özel peyzajlı terası mevcut.

Exen İstanbul

Sur Yapı, Ümraniye’de Çamlıca Tepesi eteğinde 155 dönümlük arazi üzerine Exen İstanbul adında konut, ofis ve alışveriş merkezinden oluşan yeni bir projeye başlıyor. 44 katlı olarak inşa edilmesi planlanan Exen İstanbul’un konut kısmına 500 milyon dolar, ileriki aşamada ele alınması planlanan ticaret merkezi ve ofis bloklarına da 150 milyon dolar olmak üzere toplam 650 milyon dolar harcanması planlanıyor.

Yatay binalardan oluşacak bin 38 konutun yer alacağı projede yatay binalar 11-15 katlı, 160 metre yüksekliğindeki rezidans kuleleri ise 44 katlı olacak. Projede 1+1, 2+1, 3+1, 4+1 ve dubleks olmak üzere 36 metrekareden 355 metrekareye kadar farklı büyüklüklerden oluşacak dairelerin metrekare fiyatları 5 bin lira ile 7 bin 500 lira arasında değişecek. Dairelerin en ucuzu 172 bin TL, en pahalısı da 2.5 milyon TL olacak.

Marmara Royal Residence

Pendik’te Özortaklar İnşaat tarafından inşa edilen Marmara Royal Residence projesinde metrekare fiyatları, bin 800 ile 3 bin 200 lira arasında değişiyor. 13 katlı iki blok halinde inşa edilen Marmara Royal Residence projesi, cazip lokasyonuyla yatırımcısına kazandıracak. Sabiha Gökçen Havaalanı, İstanbul Park Pisti, Neomarin, Pendorya ve Viaport’a yakın bir noktada yer alan projenin, 24 ayda tamamlanması planlanıyor.

Avrasya Tüneli Projesi Değerlendirme Raporu

Avrasya Tüneli Projesi Değerlendirme Raporu

Eski adı ile İstanbul Boğazı Karayolu Tüp Geçiş Projesi, yeni adı ile Avrasya Tüneli Projesi 5 yıllık bir maziye dayansa da, halk ve kamuoyuyla ancak, projenin temel atma töreni sonrasında paylaşıldı. Tarihi Yarımada’yı denizin altından tünel ile geçecek bir otoyolu ile Anadolu Yakası’na bağlayacak olan ve kamuoyunun yeterince aydınlatılmadığı bu projeyle ilgili gerek kamuoyunu gerekse İstanbulluları bilgilendirmek üzere Odamız tarafından bir rapor çalışması başlatıldı. Üç aylık bir hazırlığın ardından tamamladığımız “Avrasya Tüneli Projesi Değerlendirme Raporu”muzu anlaşılır, bilimsel ve kent gerçeklerine dayalı yalın dili ve çözüme dönük yapıcı değerlendirmeleriyle ilgi ve paylaşımınıza sunuyoruz.

Projenin temel atma törenine dek izlenen sürecin bilgi paylaşımı ve katılım yönünden kapalı yapısı, yapılan tüm eleştiri ve karşıt fikirlerin yeterince dikkate alınmayışı, projeye dair görüşme taleplerinin yanıtsız bırakılması proje hakkındaki soru işaretlerini arttırırken, yaratacağı etkileri nedeniyle İstanbul’un üst ölçekli planlarında ve Tarihi Yarımada özelindeki planlama çalışmalarında öngörülmeyen bu proje, ulaşım uzmanları, ilgili meslek odaları, STK’lar, tarih ve arkeoloji çevreleri ile UNESCO çatısı altında da endişeyle izlendi ve çok sayıda eleştiriye konu oldu.

Arka planında bu denli haklı gerekçeleri barındıran rapor çalışmamız, 2023 vizyonlu politik programlara planlardan ve bilimsel öngörülerden bağımsız projelerle varılmaya çalışılan bu günlerde, İstanbul’un geleceği ile ilgili duyduğumuz mesleki kaygılarımızın da somut bir ifadesidir.

Eleştiri, öneri ve yeni katkılara açık bir nitelikle sunduğumuz bu rapor çalışması, başta TMMOB Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi’nin mesleki bilgi birikimi ile kaynakları kullanılarak ve Odamız bünyesinde kurulan Ulaşım Komisyonu’nun katkıları ile hazırlanmıştır. Yapıldığı taktirde, İstanbul’un korumak üzere Dünya’ya söz verdiğimiz tarihi mirasını ve geleceğini derinden etkileyecek bu projeye dair,mesleki ve bu kentte yaşayan bir birey olarak kentli görüşünüzün, sürdürülebilir ve daha sağlıklı bir yaşamı savunur nitelikte olması dileğiyle hazırlanan raporumuzu, sizlerin değerlendirmelerinize sunarız.

 

Rapora ulaşmak için tıklayınız.

TMMOB Şehir Plancıları Odası İstanbul Şubesi

Yönetim Kurulu

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan nın yeni projeleri


Başbakan Erdoğan, İzmir için hazırlanan 35 projeden 15’ini anlattı, diğer projeleri de yarın Binali Yıldırım İzmirlilerle paylaşacak.

Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İzmir’in merakla beklediği 35 büyük projeden 15’ini İstanbul’da Diyarbakır ve İstanbul için hazırladıkları projelerle birlikte açıkladı. Kentin ulaşımı, kent yenileme ve turizm ağırlıklı projelerini tek tek anlatan Erdoğan, “İzmir’i uluslararası marka şehir haline dönüştüreceğiz” derken CHP’ye yüklenerek, “Biz genelde de yerelde de dağları deliyor, metrolar yapıyoruz. CHP bir tane tünel açmış mı? Bunu söylesin” diye konuştu. İzmir’e yapacakları ilk projenin İnciraltı ile Bostanlı arasına 4.5 kilometresi köprü, 1.5 kilometresi tüp tünel olan “İZKARAY” adlı bir körfez geçişi olacağını belirten Erdoğan, ikinci projenin Mürselpaşa Bulvarı’ndan trafiği yeraltına alacak Konak Tüneli, üçüncü ve dördüncü projelerin ise İzmir-Ankara ve İzmir-Bursa-İstanbul Yüksek Hızlı Tren (YHT) projeleri olacağını söyledi. Erdoğan ayrıca İzmir-Manisa arasına Sabuncubeli Tüneli, İzmir-İstanbul-İzmir-Ankara Otoyolu, 4 yeni metro hattı, Aliağa-Menderes Banliyö Sistemi’nin Bergama, Selçuk ve Manisa’ya uzatılması, İzmir’deki 150 bin sağlıksız binayı kapsayan kentsel dönüşüm projesini, Çandarlı Limanı’nı, 3 aşamalı kruvaziyer limanını, Efes Antik Limanı canlandırma projesini, İzmir’in 9 ilçesinde yat limanı projesi, İzmir’e turizm için 100 bin yeni yatak kapasitesi kazandırmayı hedeflediklerini açıkladı.

12 yılda bitecek
İzmir’in Ege’nin ve Akdeniz’in incisi ve en önemli liman kenti olduğunu, ticaret, sanayi, turizm noktasında, çok büyük bir potansiyeli barındırmasına rağmen ihmal edildiğini belirten Erdoğan, bu özelliklerin ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi. İzmir’i uluslararası bir marka şehir haline dönüştürebilmek için 12 Haziran’ın hemen ardından çok yoğun bir çalışmanın içine gireceklerini belirten Erdoğan, hayata geçirilecek projelerin 4 yılda hemen tamamlanmasının mümkün olmadığını ancak, bunların 2023’e kadar 12 yıl içinde tamamlanacağını ifade etti. İzmir’in dünya çapında yüksek nitelikli bir kültür ve termal turizm merkezi olurken on binlerce gencin de iş sahibi olacağını söyleyen Erdoğan, “Cumhuriyet’in 100’üncü yılına projeleri tamamlamış olarak gireceğiz” dedi.

AK Parti Hükümeti olarak sağlıklı ve huzurlu ulaşım için çok önemli projeleri hayata geçirdiklerini dile getiren Erdoğan, şöyle konuştu: “İnanın genel merkezi yönetim olarak Türkiye’de dağları deldik, niçin? Huzurlu ulaşımı sağlayalım diye. Vidayüdeklerle dev vadileri aştık. Yerel yönetimler olarak İstanbul, metro olayında çok güzel örnekler verdi. O da dağları delerek trafiğin rahatlamasını sağladı.”

İzmir projelerinin açıklandığı ve İzmir-Manisa arasına yapılacak Sabuncubeli Tüneli ile ilgili video gösterimi sırasında CHP ve MHP’ye de yüklenen Erdoğan, “Soruyorum ah benim CHP’ye gönül vermiş kardeşlerim, MHP gönül veren kardeşlerim. Büyükşehir bazında, Eskişehir’de, İzmir’de, Antalya’da, Mersin’de bunlar bir tane böyle tünel yapabilmiş mi? Türkiye’nin dört bir yanında dağları delerek geçiyoruz. CHP nerede bir tane tünel açmış bunu söylesin. Bir tane tünel? Battı, çıktı altgeçitlerden söz etmiyorum, dağları delmekten söz ediyorum. Ha, battı çıktı diyorsanız, onlardan yüzlerce yaptık zaten. CHP yapamamış. Niye? Bu iş, aşk meselesi, dert meselesi. Dertli olmak gerek. Bu kabiliyet ister, bu işleri biz o dönemin imkanları neyse o imkanlar dahilinde yaptık” dedi.

Ah benim İzmirlilerim
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş’a gerekli destekleri vermediklerini belirten Başbakan, “Tabii Kadir Bey’e bu destekleri vermedik, İstanbul’da Kadir Bey bunları yaptı, yaa işte. Ondan sonra diyorlar ki işte ayrım, ne ayrımı be buyur. İstanbul’da bütün metroları Büyükşehir Belediyemiz yaptı. İzmir’de Egeray’ı Ulaştırma Bakanlığı’mız devreye girmemiş olsaydı, aynen yarıda kalacaktı. Ah benim İzmirlilerim, bunları bilmeniz lazım” dedi.

Erdoğan’ın ardından Ulaştırma eski Bakanı ve İzmir 2. Bölge milletvekili adayı Binali Yıldırım, yarın kalan 20 projeyi İzmir’de kamuoyuna açıklayacak.

İşte 15 çılgın proje

1- İZKARAY KÖRFEZ GEÇİŞİ

Açıklanan en önemli projelerinden biri, Başbakan Erdoğan’ın İZKARAY olarak nitelendirdiği “Körfez Geçiş Projesi” oldu. Projeye göre, Bostanlı ile İnciraltı 4.5 kilometresi köprü, 1.5 kilometresi batırma tüp tünelle birbirine bağlanacak. Böylece Bostanlı ve Karşıyaka başta olmak üzere şehrin kuzeyinden gelenler, en kısa yoldan şehrin güneyine ulaşacak. Körfez Geçiş Projesi ile İzmir kent merkezi, Kuzey’den gelen transit trafikten arınmış olacak. Mevcut durumda 30-35 kilometre yol katedilerek gidilen yere İzmirliler 10 kimoletde ulaşabilecek.

2- KONAK TÜNELİ
İzmir’de yine kent trafiğini rahatlatmaya yönelik ikinci proje ise Konak Tüneli olarak belirlendi. Buna göre uzun yıllardır kent trafiğinin can damarlmarından olan Mürselpaşa Bulvarı üstünden, sahil yoluna kadar trafik yeraltına alınacak. Çift tüp delme tünel yöntemiyle inşa edilecek yolun toplum uzunluğu 2.5 kilometre olacak. Bu tünel ile trafiğin rahatlaması öngörülürken aynı zamanda gürültü ve çevre kirliliğini azaltılacak ve seyahat süresi de kısalmış olacak.

3- İZMİR-ANKARA YÜKSEK HIZLI TRENİ
Yine ulaşımı kapsayan üçüncü proje ise İzmir-Ankara Yüksek Hızlı Tren Projesi olacak. Ankara, Afyonkarahisar, Uşak, Manisa, İzmir güzgerhagında 583 km uzunluğunda çift hatlı, yüksek hızlı tren hattı iki etap halinde inşaa edilecek. Bu hattın tamamlanmasıyla İzmir-Ankara arasında aseyahat süresi 3.5 saate inecek. Ege ve İç Anadolu Bölgesi’ni birbirine bağlayacak hat, Ankara’dan devam eden diğer hızlı tren hatlarıyla da entegre olacak.

4- İZMİR-BURSA-İSTANBUL YÜKSEK HIZLI TRENİ
Ankara’nın ardından İzmir-Bursa-İstanbul Yüksek Hızlı Tren Projesi de yine kentin büyük projeleri arasında yer aldı. Buna göre İzmir-Bandırma hızlı tren hattı Karacabey’de, Osmaneli-Bursa hızlı tren hattına bağlanacak. İzmir’i böylece Balıkesir, Bursa, Kocaeli ve İstanbul’a bağlanmış olacak.

5- SABUNCUBELİ TÜNELİ
İzmir ve Manisa “Sabuncubeli Tüneli” ile birbirine bağlanacak. İki kent, uzun yılardır trafik açısından riskli bölge olarak anılan Sabuncubeli’nde inşa edilecek tünelle birleşecek. Sabuncubeli Tüneli’nin 3.5 kilometresi çift tüp tünel olacak, 1.2 kilometresi ise bağlantı yolu olacak. Tünel 2 geliş 2 gidiş olarak planlandı. Bu tünelle İzmir-Manisa arasındaki mesafe şu ankinden çok daha az bir zamanda katedilebilecek.

6- İZMİR-İSTANBUL OTOYOLU
Başbakan Erdoğan’ın açıkladığı ulaşım merkezli bir diğer projesi ise kısa süre önce temeli atılan İzmir-İstanbul Otoyolu oldu. İzmit Körfezi’ne yapılacak asma köprü ve sonrasında inşa edilecek otoyolla İstanbul-İzmir arası 3.5-4 saate inecek. Otoyol 11 milyar liraya mal olacak ve Gebze ile Kocaeli arasına dünyanın 2. en uzun asma köprüsü inşaa edilecek.

7- İZMİR-ANKARA OTOYOLU
Bir diğer yol projesi ise İzmir’i başkente bağlayacak otoyol. İzmir-Ankara Otoyolu ile kent İç Anadolu BÖlgesi’ne otoyol ağıyla bağlanmış olacak. Bu otobanı tamamladığında Aakara’dan İzmir’e karayoluyla ulaşım 5 saate inecek.

8- İZMİR’E 4 YENİ METRO
İzmir’deki metro hattı “metro ağı” haline gelecek. Şehir merkezi, şehir içindeki diğer semtlere 4 metro hattıyla bağlanacak. Bunlar Üçkuylar-Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi arası, Üçyol-Tınaztepe hattı, Halkapınar-Otogar arası ve Bornova Merkez-Evka-3 arası olarak inşaa edilecek. Büyükşehir Belediyesi de bu 4 projenin Ulaştırma Bakanlığı tarafından yapılması için başvuruda bulunmuştu.

9- İZBAN, SELÇUK-BERGAMA-MANİSA UZATMA PROJESİ
İZBAN projesi kapsamında 30 km uzunluğunda yeni demiryolu hattıyla Bergama, Aliağa istasyonu üzerinden Menemen’e bağlanacak. Bu hat, İzmir ve Manisa’ya demiryolu vasıtasıyla entegre edilecek. Yine 30 kilometrelik ikinci hat ile sistemin güzergahı Tepeköy’den Selçuk’a kadar uzatılacak.

10- KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJESİ
Başbakan Erdoğan, ulaşım dışında kentsel dönüşümü kapsayan projeleri de açıkladı. Erdoğan’ın “İzmir’de şehir felaket, yakışır mı? İnanın kaçak binalarla, tamamıyla gecekondu binalarla, salaş yapılarıyla felaket” şeklindeki değerlendirmesiyle birlikte açıkladığı projeye göre İzmir, ekonomik ömrünü doldurmuş, depreme dayanıksız, altyapı ve fiziki koşulları uygun olmayan yapılardan temizlenecek. Proje kapsamında İzmir’deki 150 bin sağlıksız, güvensiz ve ruhsatsız konut, 2023 yılına kadar kentsel dönüşüm kapsamında yıkılacak. Yerine sağlıklı ve konforlu konutlar üretilecek. Yeni evlenenlere, dar gelir grubuna düşük taksitli, uzun vadeli, ödeme planlarıyla ev edinme imkanı sağlanacak. 50-65 metrekare arasında peşinatsız 100 ile 120 lira taksitle beşyaz eşyası, mobilyası içinde 20 yıl vadeyle, sosyal güvencesi imkanı olmayanlar faydalanabilecek. Projede en önemli ilke ise kimsenin mağdur edilmemesi olarak gösterildi.

11- KUZEY EGE ÇANDARLI LİMANI
Temeli kısa süre önce Çandarlı’da atılan ve dünyanın en büyük 10 limanı arasında gösterilen Kuzey Ege Limanı, Ege’yi önemli bir ticaret aktörü haline getirecek. Projenin İzmir’i, Türkiye’nin en önemli lojistik üslerinden biri haline geticeğini söyleyen Erdoğan, “Bölgedeki diğer limanların tümünden daha büyük olarak inşa ediyoruz. Bu liman, otoyol ve demiryolu bağlantılarıyla Türkiye’nin Dünya’ya açılan en önemli kapısı, İzmir’in markasını taşıyacak hayati bir altyapısı olacak” dedi.

12- KRUVAZİYER LİMANI
İzmir’i geleceğe taşıyacak diğer proje ise 3 aşamadan oluşacak kruvaziyer limanı olarak açıklandı. İlk aşaması 2015 yılında tamamlanacak ve her aşaması 1.3 milyon yolcu kapasiteli olarak tasarlandı. 2023 yılında ise liman 3 aşamasıyla hizmete girecek ve 3.8 milyon turisti ağırlayacak. Öte yandan, İzmir Limanı’nın modernize çalışmaların sürdüğünü söyleyen Başbakan Erdoğan, “Şu andaki hali berbat, pislik. Bunu daha modern hale getireceğiz. Proje tamamlandığında Yunanistan’ın Pire Limanı’na yanaşan yüksek tonajlı gemilerin İzmir Limanı’na da yanaşması mümkün hale gelecek. Böylece İzmir Limanı gelirinde önemli artış olacak” dedi.

13- EFES ANTİK LİMANI CANLANDIRILACAK
Dünya Mirası Listesi’ne aday gösterilen Efes Antik Kenti’de hükümetin en önemli projeleri arasına girdi. Buna göre Efes’in antik limanı yeniden inşaa edilecek. Efes Antik Limanı ve limana ulaşım yolu “Canlandırma Projesi” ile tarihte kullanıldığı şekilde yeniden hayat bulacak. Bu çerçevede bölgedeki antik yapıları da restore edilecek. Deniz yoluyla doğrudan Efes Antik Kenti’ne ulaşımı sağlanacak, liman çevresinde tarihte olduğu gibi yaşam alanları oluşturulacak. Tarihi ve tabii altyapılara dokunulmadan mevcut altyapıların imkanlarıyla Efes Tarihi Limanı’na denizden teknelerle ulaşılacak.

14- YAT LİMANLARI
Deniz kenti İzmir, yat cenneti haline gelecek. Turizmde “sıçrama” için hükümetin planları arasında yer alan Çeşme, Urla, İnciraltı, Karşıyaka, Bayraklı, Aliağa, Yeni Şakran ve Dikili’de 9 adet yat limanı yapılacak. Böylece İzmir, 3 bin 150 ilave yat kapasitesi kazanmış olacak.

15- İZMİR’E 100 BİN YENİ YATAK
İzmir için yine en önemli projeler arasında ise Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay’ın da hedefi arasında yer alan “yeni turizm hamlesi” yer aldı. Buna göre “yüksek kültür ve gelir gruplarını hedefleyen” hamle gerçekleştirilecek. Türkiye’nin turizmdeki bu yeni hamlesinin merkezi, tarihsel ve doğal güzeliklere sahip termal zenginlikleriyle İzmir ve Ege Bölgesi olacak. Projeye göre İzmir’e nitelikli konaklama merkezi ve turistik yatak kapasitesi “tabiata saygılı anlayışla” 2023’e kadar toplam 100 bin yatak kapasiteli tesisler inşa edilecek. Erdoğan, EXPO 2020 adaylığının İzmir için tarihi bir fırsat olduğunu belirtti.

Kocaoğlu’ndan Başbakan’a teşekkür
Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a açıkladığı İzmir projeleri için teşekkür etti. Kocaoğlu, “İzmir’in projelerinin bu seçimde gündeme gelmesi, İzmir’in yıllardır konuştuğumuz, özlemini çektiğimiz ve olanaklar nispetinde gerçekleştirmeye çalıştığımız, büyük bölümünü gerçekleştirdiğimiz projelerinin geri kalan kısmını Sayın Basbakan’ın dile getirmesi, gündemine alması kent ve İzmirliler için çok önemli bir gelişmedir. Teşekkür ediyoruz” dedi.

afak İNCE, İlker ÇOBAN 2 Haziran 2011 Yeni Asır