Ulaşımda “pik/zirve/doruk” saat sorununun sebepleri ve alınabilecek önlemlemler

Ulaşımda “pik/zirve/doruk/rush (hours)/peak (hours)” saat sorununun sebepleri ve alınabilecek önlemlemler

Ulaştırma diğer etkinliklerin türevidir. Bu sebeple diğer etkinliklere ara hizmetini oluşturur. Ulaştırmanın ara hizmet olmasından dolayı gerekliği yerde gerektiği kadar karşılanmalıdır.  Talebin karşılanmasında ulaştırma hizmeti gerektiği kadar hizmet üretemezse aksaklıklar yaşanmasına sebep olur.  Buna karşılık ulaştırma hizmetinin talebe oranla çok daha fazla hizmet sunması durumda ise ulaştırma bir hizmet olmasından dolayı depolanamaz ve buda israfa neden olur.  Ulaştırma yatırımları belirli zaman araklıklarında doruk /zirve düzeylere çıkabilir ulaşım hizmetlerinin depolanamamasından dolayı doruk döneminde ortaya çıkan talebe ulaşım hizmetlerinin bu zaman aralığında arz sunması yani hizmet üretmesi gereklidir. Bu durum ulaşım yatırımlarının doruk/zirve dönemdeki ihtiyaçlara göre yapılmasını zaruri hale getirmektedir.

Ulaşım yatırımlarında zirve saatte talep edilen ulaşım hizmetine cevap verecek şekilde değerlendirilmesi ve yatırım yapılması gerekmektedir. Bundan dolayı sadece anık (küçük zaman dilimindeki) taleplere göre yatırım yapmak ulaşım yatırımlarının ölçeğinin büyümesi bu durum ise ulaşım yatırım maliyetlerinin artmasına sebep olmaktadır.  Bu durumun kısmen önüne geçmek için bazı önlemler alınabilir. Bunlar;

1- Çalışma saatlerinin kaydırılması: Günlük yolculuk talebinin çoğunluğunu düzenli yolculuklar oluşturur. Düzenlik yolculuklar okul-ev, iş-ev arası yolculuk ihtiyaçlarından doğar bu nedenle bu ihtiyaçların kaynağı olan okul başlangıç bitiş saatleri, iş başlangıç bitiş saatlerinin belirli bir zaman dilimine yayılması oluşacak olan ulaşım talebin parçalanmasına ve zamana yayılmasına sebep olacak ve zirve saatte gerekli olan ulaşım hizmetinin daha düşük seviyelerde olmasına sebebiyet verecektir.

2- Esnek çalışma saatleri:  Çalışanların önceden belirlenmiş çalışma saatleri yerine çalışanların haftalık olarak belirli bir çalışma saat dilimini dolduracak şekilde çalışma programı yapılması öngörülmektedir. Böyle bir durumda çalışanlar kendi insiyatif ve özelliklerine göre çalışma saatlerini belirleyecek ve zirve saatteki talebin parçalanmasına sebep olacaktır.

3-  Yalnız zirve saatlerde sınırlayıcı önlemlerin uygulanması: Özellikler otomobil ve bireysel araç kullanımını kısıtlayıcı politikaların yalnızca zirve saatlerde uygulanması zirve saat döneminde trafikte yer alan taşıt sayısını azalması ve talebin bir bölümünün doruk dışı saatlere kaydırmasına olanak verir.

Etiketler: , , , , , , , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir